Student en ongewenst zwanger

Wat te doen als je als student wordt geconfronteerd met een ongewenste zwangerschap? Indien je ervoor kiest bewust een zwangerschap af te breken, wordt er gesproken van een abortus. Een abortus is een ingrijpende en vaak moeilijke beslissing, al is het misschien gelijk duidelijk dat het kind niet gehouden kan worden. Een abortus kan plaatsvinden op de volgende wijzen:

  • De abortuspil: via een tweetal medicijnen die je slikt wordt de vrucht langzaam afgestoten door je lichaam. Dit kan tot een zwangerschap van uiterlijk 9 weken.
  • De zuigcurettage: na 8 weken zwangerschap (en uiterlijk tot 13 weken) wordt vaak gekozen voor deze methode. De vrucht wordt via een buisje uit de baarmoeder weggezogen.
  • Operatief: indien je 13 weken of langer zwanger bent, is een abortus meer ingrijpend. Onder plaatselijke verdoving of narcose wordt de foetus operatief verwijderd door medisch specialisten.

Voorwaarden abortus

Om een legale abortus te ondergaan en een vergoeding te ontvangen vanuit je zorgverzekering of de Wlz dien je als zwangere vrouw aan een aantal voorwaarden te voldoen.

  • Nederlandse nationaliteit
    Je dient Nederlandse te zijn of in het bezit te zijn van een geldige verblijfsvergunning.
  • Zorgverzekering
    Je dient een zorgverzekering te hebben afgesloten.
  • Toestemming bij minderjarigheid
    Indien de zwangere vrouw minderjarig is, heeft zij toestemming nodig van haar ouders dan wel haar voogd. Er bestaat op deze voorwaarde echter een uitzondering: de arts of abortuskliniek kan in bepaalde gevallen beoordelen of je blijk geeft van een weloverwogen keuze voor de abortus en of je bewust bent van de consequenties daarvan. Met name in gevallen waarin je de abortus liever geheim houdt kan dit uitkomst bieden. Je hebt overigens geen toestemming nodig van je zorgverzekeraar.
  • Eerst benadering van een (huis)arts
    Voordat je bij een abortuskliniek aanklopt, dien je eerst bij een (huis)arts langs te gaan. Dit mag je eigen huisarts zijn, maar ook een andere arts indien je dat liever hebt. Je huisarts zal kijken of je goed hebt nagedacht over de abortus en de gevolgen daarvan.
  • Bedenktijd
    Op het moment dat je arts de zwangerschap heeft vastgesteld, krijg je nog minimaal 5 dagen bedenktijd om te overwegen of je de abortus daadwerkelijk wil door laten gaan.
  • Abortusgrens
    Indien je de grens van 24 weken bent gepasseerd, kan je geen abortus meer laten uitvoeren. Veel klinieken hanteren zelfs een grens van 22 weken, 24 weken is dus de absolute grens. Op dat moment is de foetus buiten het lichaam namelijk levensvatbaar. Er geldt één uitzondering: bestaat er bijvoorbeeld gevaar voor de gezondheid van de zwangere vrouw of de baby zelf, dan mag ook na 24 weken nog abortus worden gepleegd.
  • Vergunning
    De abortus kan slechts legaal plaatsvinden in een kliniek of ziekenhuis met de benodigde vergunning om een abortus te kunnen uitvoeren.
  • Noodsituatie
    Er dient sprake te zijn voor een noodsituatie voor de zwangere vrouw. Abortus dient hiervoor de enige mogelijke oplossing te zijn. Motieven die kunnen worden aangedragen zijn:
  • Geen kinderwens op dit moment
  • De jonge leeftijd van de zwangere vrouw
  • Financieel onvermogen

Een overtijdbehandeling

Op het moment dat je tot 16 dagen over tijd bent, kom je in aanmerking voor een overtijdbehandeling. Voor deze behandeling geldt, in tegenstelling tot de abortus, geen wettelijk verplichte bedenktijd van 5 dagen en is geen verwijsbrief nodig. Vereiste is dat de zwangerschap wel te zien is op een echo.

Vergoeding abortus: ziekenhuis of abortuskliniek

Indien je ervoor kiest de abortus uit te laten voeren in een ziekenhuis die daarvoor de benodigde vergunning heeft, krijg je de kosten volledig vergoed vanuit het basispakket van je zorgverzekering. Kies je ervoor bij een speciale abortuskliniek de abortus te laten uitvoeren, dan worden de kosten vergoed vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ). De geldende tarieven worden ieder jaar bepaald door de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit). In de Prestatie- en tariefbeschikking Abortusklinieken 2020 kunnen de actuele tarieven worden gevonden die gelden bij abortusklinieken.

Eigen bijdrage

Er geldt geen eigen bijdrage voor een abortus.

Eigen risico

Laat je de abortus in het ziekenhuis uitvoeren? Deze kosten worden dan vergoed vanuit je basisverzekering. In dat geval geldt een eigen risico van €385,-. Dit is het deel van de zorgkosten die je zelf eenmalig dient te betalen. Heb je het eigen risico nog niet opgemaakt, dan dien je tot €385,- van de kosten zelf te betalen. Het eigen risico geldt niet voor de AWBZ, dus niet voor behandelingen in een abortuskliniek.

Kan een abortus anoniem worden uitgevoerd?

Dat kan, echter alleen bij een abortuskliniek. Kies je voor een behandeling bij het ziekenhuis, dan heb je een verwijsbrief nodig van je (huis)arts en komen de kosten voor vergoeding in aanmerking vanuit je basiszorgverzekering. De gemaakte kosten bij je zorgverzekeraar zijn uiteindelijk te zien op het overzicht.

Kan iemand mee tijdens de abortus?

Vraag dit na bij je abortuskliniek, in de meeste gevallen is dit geen probleem en kan het juist heel prettig zijn om emand naast je te hebben die je ondersteunt. Normaliter is er sowieso een abortusverpleegkundige aanwezig die waar nodig je kan steunen.

Tot slot: vervolghulp- en ondersteuning bij de verwerking

Een abortus is een ingrijpend besluit en kan een behoorlijke impact op je maken. Bij de verwerking van de abortus kan je op zoek zijn naar professionele hulpverlening. Ga hierover in gesprek met je huisarts als vertrouwenspersoon, hij of zij kan je vervolgens doorverwijzen naar andere professionals indien nodig.